ผ่าตัดแก้ไขหนังตาอ่อนแรง

กล้ามเนื้อยกหนังตาอ่อนแรง (Ptosis) เป็นภาวะที่เปลือกตาบนอยู่ต่ำกว่าตำแหน่งปกติ ทำให้ดวงตาดูปรือ ตาไม่เท่ากัน หรือในรายที่เป็นมากอาจบดบังรูม่านตาและส่งผลต่อการมองเห็น การรักษาจึงแตกต่างจากการทำตาสองชั้นทั่วไป เพราะต้องประเมินและแก้ไขระบบที่ทำหน้าที่ยกเปลือกตาร่วมด้วย

ที่ Dr. Gorn Aesthetique การผ่าตัดแก้ไขกล้ามเนื้อยกหนังตาอ่อนแรงจะเริ่มจากการประเมินตำแหน่งเปลือกตา การทำงานของกล้ามเนื้อ ความสมมาตรของดวงตา ชั้นตา และโครงสร้างรอบดวงตา เพื่อวางแผนการรักษาที่เหมาะสมกับแต่ละบุคคล

กล้ามเนื้อยกหนังตาอ่อนแรงคืออะไร?

ภาวะกล้ามเนื้อยกหนังตาอ่อนแรง หรือ Ptosis คือภาวะที่ขอบเปลือกตาบนตกลงต่ำกว่าตำแหน่งที่ควรจะเป็น อาจเกิดขึ้นเพียงข้างเดียวหรือทั้งสองข้าง และมีระดับความรุนแรงแตกต่างกัน

ลักษณะที่สังเกตได้ เช่น

• ตาดูปรือหรือลืมตาได้ไม่เต็มที่
• ขอบเปลือกตาบนอยู่ต่ำกว่าปกติ
• ตาสองข้างมีขนาดไม่เท่ากัน
• ชั้นตาสองข้างไม่สมมาตร
• ต้องออกแรงลืมตาหรือเลิกคิ้วเพื่อช่วยเปิดตา
• มีรอยย่นบริเวณหน้าผากจากการเลิกคิ้วเป็นประจำ
• ในรายที่เป็นมาก เปลือกตาอาจบดบังรูม่านตาและรบกวนการมองเห็น

กล้ามเนื้อยกหนังตาอ่อนแรงเกิดจากอะไร?

Ptosis สามารถเกิดได้จากหลายสาเหตุ ทั้งที่เป็นมาตั้งแต่กำเนิดและเกิดขึ้นภายหลัง

• ความผิดปกติของกล้ามเนื้อยกเปลือกตาตั้งแต่กำเนิด
• การเปลี่ยนแปลงของโครงสร้างเปลือกตาตามอายุ
• เอ็นหรือโครงสร้างที่เชื่อมกับกล้ามเนื้อยกเปลือกตายืดหรือหลวม
• การบาดเจ็บหรือการผ่าตัดบริเวณเปลือกตาในอดีต
• ความผิดปกติของเส้นประสาทหรือกล้ามเนื้อบางประเภท
• ปัจจัยอื่นที่ส่งผลต่อการทำงานของระบบยกเปลือกตา

ดังนั้น ก่อนพิจารณาผ่าตัดจำเป็นต้องประเมินสาเหตุของหนังตาตกให้ชัดเจน โดยเฉพาะในกรณีที่อาการเกิดขึ้นใหม่หรือเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว

หนังตาตก กับหนังตาหย่อน ต่างกันอย่างไร?

หนังตาตก (Ptosis) และ หนังตาหย่อน (Dermatochalasis) เป็นคนละภาวะ แม้ภายนอกอาจทำให้ดวงตาดูคล้ายกัน

หนังตาหย่อนเกิดจากผิวหนังเปลือกตาบนมีความหย่อนคล้อยหรือมีผิวหนังส่วนเกินลงมาปิดชั้นตา ขณะที่ Ptosis เกี่ยวข้องกับตำแหน่งของขอบเปลือกตาและระบบที่ทำหน้าที่ยกเปลือกตา

บางคนสามารถมีทั้งหนังตาหย่อนและกล้ามเนื้อยกหนังตาอ่อนแรงร่วมกันได้ การตรวจแยกสาเหตุจึงมีความสำคัญต่อการเลือกวิธีรักษา

ทำไมทำตาสองชั้นอย่างเดียวอาจไม่แก้กล้ามเนื้อยกหนังตาอ่อนแรง?

การทำ ตาสองชั้น (Double Eyelid Surgery) มีเป้าหมายหลักในการสร้างหรือปรับรอยพับของชั้นตา รวมถึงสามารถจัดการผิวหนังหรือไขมันส่วนเกินในบางกรณี แต่ไม่ได้หมายความว่าจะสามารถแก้ Ptosis ได้โดยอัตโนมัติ

หากขอบเปลือกตาตกจากความผิดปกติของระบบยกเปลือกตา การสร้างชั้นตาเพียงอย่างเดียวอาจยังทำให้ตาดูปรือหรือสองข้างไม่เท่ากันอยู่

ในผู้ที่มีทั้ง Ptosis และต้องการทำตาสองชั้น แพทย์อาจวางแผนแก้ไขตำแหน่งเปลือกตาร่วมกับการออกแบบชั้นตาตามความเหมาะสม

การผ่าตัดแก้ไขกล้ามเนื้อยกหนังตาอ่อนแรงทำอย่างไร?

วิธีการผ่าตัดขึ้นอยู่กับสาเหตุและระดับการทำงานของกล้ามเนื้อยกเปลือกตา แพทย์จะตรวจวัดตำแหน่งขอบเปลือกตาและประเมินการทำงานของกล้ามเนื้อก่อนเลือกเทคนิค

ในบางกรณีอาจพิจารณาการปรับหรือกระชับ Levator muscle / Levator aponeurosis เพื่อช่วยยกระดับขอบเปลือกตาให้อยู่ในตำแหน่งที่เหมาะสม

สำหรับผู้ที่มีกำลังของกล้ามเนื้อยกเปลือกตาน้อยมาก อาจจำเป็นต้องใช้เทคนิคอื่นในการช่วยพยุงเปลือกตา การเลือกวิธีจึงต้องพิจารณาเป็นรายบุคคล

ใครบ้างที่ควรเข้ารับการประเมิน?

ผู้ที่มีลักษณะต่อไปนี้ควรเข้ารับการตรวจประเมิน

• ตาปรือหรือลืมตาได้ไม่เต็มที่
• ขอบเปลือกตาบนตกต่ำกว่าปกติ
• ตาสองข้างเปิดได้ไม่เท่ากัน
• ต้องเลิกคิ้วหรือใช้กล้ามเนื้อหน้าผากช่วยลืมตา
• ทำตาสองชั้นแล้วแต่ตายังดูปรือ
• ชั้นตาไม่เท่ากันจากตำแหน่งเปลือกตาที่แตกต่างกัน
• หนังตาตกจนเริ่มบดบังการมองเห็น
• เคยผ่าตัดเปลือกตาแล้วเกิดปัญหาหนังตาตกตามมา

การแก้กล้ามเนื้อยกหนังตาอ่อนแรงร่วมกับทำตาสองชั้น

ผู้ที่มี Ptosis สามารถมีปัญหาเกี่ยวกับชั้นตาร่วมด้วย เช่น ชั้นตาหลบใน ชั้นตาไม่เท่ากัน หรือไม่มีชั้นตาที่ชัดเจน

แพทย์อาจพิจารณา แก้ไขกล้ามเนื้อยกหนังตาอ่อนแรงร่วมกับการทำตาสองชั้น เพื่อปรับทั้งระดับการเปิดของเปลือกตาและรูปทรงของชั้นตาในคราวเดียวกัน

การออกแบบต้องคำนึงถึงระดับของขอบเปลือกตา ความสูงของชั้นตา ตำแหน่งคิ้ว และความสมมาตรของดวงตาทั้งสองข้าง ไม่ใช่พิจารณาเฉพาะความสูงของชั้นตาเพียงอย่างเดียว

งานแก้กล้ามเนื้อยกหนังตาอ่อนแรงหลังเคยทำตาสองชั้น

ในผู้ที่เคยผ่านการทำตาสองชั้นหรือผ่าตัดเปลือกตามาก่อน การแก้ไขอาจมีความซับซ้อนขึ้น เนื่องจากอาจพบพังผืด การเปลี่ยนแปลงของชั้นตา หรือโครงสร้างที่เคยได้รับการปรับแต่งมาแล้ว

แพทย์จำเป็นต้องประเมินว่าอาการตาปรือเกิดจาก Ptosis จริง หรือเกี่ยวข้องกับปัจจัยอื่น เช่น ชั้นตาที่สูงเกินไป พังผืด ผิวหนังส่วนเกิน หรือความแตกต่างของตำแหน่งคิ้ว ก่อนวางแผนผ่าตัดแก้ไข

หลังผ่าตัดแก้กล้ามเนื้อยกหนังตาอ่อนแรง พักฟื้นนานไหม?

หลังผ่าตัดอาจมีอาการบวม ช้ำ ตึง หรือรู้สึกว่าการเปิดตายังไม่เท่ากันในช่วงแรก เนื่องจากเนื้อเยื่อยังอยู่ในกระบวนการฟื้นตัว

ตำแหน่งของเปลือกตาและรูปทรงของชั้นตาอาจค่อย ๆ เปลี่ยนแปลงเมื่ออาการบวมลดลง จึงต้องติดตามผลตามระยะเวลาที่แพทย์กำหนด

ความเสี่ยงของการผ่าตัดแก้ Ptosis

เช่นเดียวกับการผ่าตัดบริเวณเปลือกตาอื่น การแก้ Ptosis มีความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้น เช่น อาการบวม ช้ำ เลือดออก การติดเชื้อ ตาแห้ง ความไม่สมมาตรของเปลือกตา ระดับเปลือกตาสูงหรือต่ำกว่าที่ต้องการ หรือการปิดตาไม่สนิทในบางช่วง

ผู้รับบริการควรได้รับการอธิบายถึงประโยชน์ ข้อจำกัด และความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องก่อนตัดสินใจเข้ารับการผ่าตัด